Bir arama sonucunda yalnızca başlık, URL ve açıklama görürken başka bir sonuçta ürün fiyatı, stok bilgisi, puanlama veya etkinlik tarihi gibi ek bilgilerle karşılaşabilirsiniz. Bu zenginleştirilmiş sonuçların arkasındaki önemli teknik unsurlardan biri yapılandırılmış veri kullanımıdır.
Structured data olarak da adlandırılan yapılandırılmış veriler, bir web sayfasındaki bilgilerin anlamını arama motorlarına standart bir formatta açıklamaya yardımcı olur. Schema markup ise bu bilgileri işaretlemek için kullanılan söz varlığını ifade eder. Doğru uygulandığında sayfaların Google tarafından daha iyi anlaşılmasını destekleyebilir ve uygun içeriklerin rich result olarak görüntülenmesine katkıda bulunabilir.
Yapılandırılmış Veri (Schema Markup) Nedir?
Yapılandırılmış veri anlamı, bir sayfadaki bilgilerin makineler tarafından daha kolay yorumlanabilmesi için belirli bir standart doğrultusunda etiketlenmesi şeklinde açıklanabilir.
Örneğin bir e-ticaret sayfasında kullanıcı, “4.8” ifadesinin ürün puanı olduğunu bağlamdan anlayabilir. Arama motoruna ise bu bilginin bir değerlendirme puanı olduğunu açık biçimde belirtmek için yapılandırılmış veri kullanılabilir.
Schema markup, içerikteki ürün, makale, etkinlik, işletme, kişi veya breadcrumb gibi varlıkların ne anlama geldiğini açıklayan işaretleme sistemidir. Google yapılandırılmış veriler için JSON-LD, Microdata ve RDFa formatlarını destekler; Google genel olarak JSON-LD kullanımını önerir.
Schema.org Nedir?
Schema.org, web üzerindeki bilgileri yapılandırılmış biçimde tanımlamak için kullanılan ortak bir söz varlığı geliştiren girişimdir. Google, Microsoft, Yahoo ve Yandex tarafından başlatılmıştır.
Schema.org içerisinde farklı içerik ve varlık türlerini tanımlamak için kullanılabilecek geniş bir vocabulary bulunur. Örneğin bir ürün Product, bir etkinlik Event, bir işletme ise LocalBusiness türüyle ifade edilebilir.
Burada Schema.org ile Google’ın rich result desteğini birbirinden ayırmak gerekir. Schema.org’da bir işaretleme türünün bulunması, Google’ın bu tür için mutlaka özel bir arama sonucu görünümü sunduğu anlamına gelmez.
Arama Motorları Yapılandırılmış Veriyi Nasıl Kullanır?
Arama motorları bir sayfayı tararken metin, görseller, bağlantılar ve HTML yapısı gibi pek çok sinyali değerlendirir. Google structured data kullanımı ise sayfadaki belirli bilgilerin anlamının daha açık biçimde ifade edilmesine yardımcı olur.
Örneğin Product işaretlemesiyle ürünün adı, fiyatı, kullanılabilirliği veya değerlendirme bilgileri tanımlanabilir. Event işaretlemesinde ise etkinliğin adı, tarihi ve konumu gibi bilgiler belirtilebilir.
Google bu verileri sayfanın içeriğini anlamak ve uygun durumlarda zengin arama sonuçları oluşturmak için kullanabilir. Ancak yapılandırılmış veri eklemek, rich result görünümünün garanti edildiği anlamına gelmez.
Rich Snippet Nedir?
Rich snippet, standart organik arama sonuçlarına kıyasla kullanıcıya ek bilgiler sunan zenginleştirilmiş sonuç görünümünü ifade etmek için yaygın olarak kullanılan bir terimdir. Google’ın dokümantasyonunda daha geniş kapsamlı olarak “rich results” ifadesi kullanılır.
Ürün fiyatı, stok durumu, değerlendirme puanı veya etkinlik bilgileri gibi ek öğeler uygun arama sonuçlarında gösterilebilir.
Schema markup kullanımı, sayfanın desteklenen rich result türleri için uygun hâle gelmesini sağlayabilir. Bununla birlikte Google, yapılandırılmış verinin doğru uygulanmış olması durumunda dahi zengin sonucun mutlaka gösterileceğini garanti etmez.
Rich Snippet ile Normal Snippet Farkı Nedir?
Normal bir organik sonuç çoğunlukla sayfa başlığı, URL ve açıklama gibi temel bilgilerden oluşur. Rich snippet ise bunlara ek olarak içeriğin türüne bağlı farklı bilgiler gösterebilir.
Örneğin standart bir ürün sonucu yalnızca sayfanın başlığını ve açıklamasını içerebilirken zenginleştirilmiş bir ürün sonucunda fiyat, stok durumu ve değerlendirme puanı gibi öğeler de yer alabilir.
Bu ek bilgiler, kullanıcının sayfayı ziyaret etmeden önce içerik hakkında daha fazla fikir edinmesini sağlar.
Rich Snippet SERP’te Nasıl Görünür?
Rich snippet görünümü kullanılan yapılandırılmış veri türüne ve Google’ın sorgu için tercih ettiği arama sonucu formatına göre değişebilir.
Bir ürün sayfasında fiyat ve stok bilgileri öne çıkabilirken etkinlik sonucunda tarih veya konum bilgileri gösterilebilir. Breadcrumb yapılandırması ise URL yerine daha anlaşılır bir site hiyerarşisinin SERP’te sunulmasına yardımcı olabilir.
Google arama sonuçlarının görünümünü zaman içerisinde değiştirebildiği için schema uygulamalarında güncel Search Gallery dokümantasyonunun takip edilmesi önemlidir.
Rich Snippet Tıklama Oranına (CTR) Etkisi
Rich snippet kullanımı doğrudan daha yüksek CTR garantisi vermez. Bununla birlikte arama sonucunun kullanıcıya daha fazla ve daha anlamlı bilgi sunması, sonucun SERP içerisinde daha dikkat çekici ve karar vermeyi kolaylaştıran bir yapıya sahip olmasını sağlayabilir.
Örneğin satın alma niyetindeki bir kullanıcı için fiyat ve stok bilgisinin doğrudan arama sonucunda bulunması önemli olabilir. Benzer şekilde yüksek kullanıcı puanlarının görünmesi, uygun durumlarda sonucu daha açıklayıcı hâle getirebilir.
CTR üzerindeki gerçek etki ise sorgu, sektör, sıralama pozisyonu, SERP yapısı ve rakip sonuçlar gibi birçok değişkene bağlıdır. Bu nedenle performans Google Search Console üzerinden düzenli olarak takip edilmelidir.
Schema Markup Türleri Nelerdir?
Schema.org çok sayıda veri türünü destekler. Ancak SEO açısından değerlendirme yapılırken Google’ın hangi structured data türlerini arama özellikleri için desteklediğine ayrıca bakmak gerekir.
En sık karşılaşılan yapılandırılmış veri örnekleri arasında şunlar yer alır:
Article Schema
Article schema; haber, blog yazısı ve benzeri makale içerikleri hakkında arama motorlarına daha açık bilgiler sunmak için kullanılabilir. Başlık, görsel, yayınlanma ve güncellenme tarihi ile yazar gibi bilgiler yapılandırılmış biçimde belirtilebilir.
Blog ve yayın sitelerinde içerik bilgilerinin daha açık tanımlanmasına yardımcı olur.
FAQ Schema
FAQ schema, soru ve cevaplardan oluşan içerikleri tanımlamak için kullanılan FAQPage yapılandırılmış veri türüdür.
Ancak FAQ işaretlemesi kullanılan her sayfanın Google’da FAQ rich result kazanacağı düşünülmemelidir. Google, FAQ rich result görünürlüğünü günümüzde ağırlıklı olarak tanınmış ve otoriter devlet ve sağlık siteleriyle sınırlandırmaktadır.
Dolayısıyla FAQ schema kullanımı, genel web siteleri açısından otomatik bir SERP avantajı olarak değerlendirilmemelidir.
Product Schema
Product schema, ürünlerle ilgili bilgilerin yapılandırılmış biçimde belirtilmesini sağlar. Ürün adı, görsel, fiyat, para birimi, stok durumu ve değerlendirme gibi bilgiler uygun özelliklerle işaretlenebilir.
Özellikle e-ticaret siteleri açısından en önemli schema türlerinden biridir. Google ürün yapılandırılmış verilerini farklı alışveriş deneyimlerinde kullanabilir.
Review ve Rating Schema
Review ve AggregateRating gibi yapılandırılmış veriler, değerlendirme ve puanlama bilgilerinin tanımlanmasına yardımcı olur.
Burada bilgilerin sayfada gerçekten bulunması ve Google’ın yapılandırılmış veri politikalarına uygun olması gerekir. Kullanıcının göremediği veya gerçeği yansıtmayan değerlendirmeleri yalnızca SERP’te yıldız elde etmek amacıyla işaretlemek doğru değildir.
Ayrıca Google belirli schema türlerinde kendi kendine verilen işletme değerlendirmelerini yıldızlı sonuçlar açısından uygun kabul etmez.
Breadcrumb Schema
Breadcrumb schema, kullanıcının ve arama motorlarının bir sayfanın site hiyerarşisindeki konumunu anlamasına yardımcı olur.
Örneğin:
Ana Sayfa > Blog > SEO > Yapılandırılmış Veri
şeklindeki bir yapı breadcrumb ile tanımlanabilir. Bu işaretleme özellikle çok sayıda kategori ve alt kategoriye sahip web sitelerinde içerik ilişkilerinin daha açık biçimde sunulmasına katkıda bulunur.
LocalBusiness Schema
LocalBusiness schema; fiziksel konuma sahip işletmelerin adres, telefon, çalışma saatleri ve işletme türü gibi bilgilerinin yapılandırılmış biçimde belirtilmesini sağlar.
Restoranlar, mağazalar ve farklı yerel işletmeler bu işaretleme türünden yararlanabilir. Kullanılan özelliklerin işletmenin gerçek ve güncel bilgileriyle eşleşmesi gerekir.
HowTo Schema
HowTo schema, belirli bir işlemin adım adım nasıl gerçekleştirildiğini açıklayan içeriklerin yapılandırılması için Schema.org tarafından tanımlanan türlerden biridir.
Ancak burada güncel Google desteğine dikkat edilmelidir. Google, How-to rich results özelliğini kullanımdan kaldırmıştır. Dolayısıyla HowTo Schema.org içerisinde varlığını sürdürse de Google Search’te How-to rich result kazanmak amacıyla kullanılmamalıdır.
Event Schema
Event schema; konser, festival, eğitim, konferans veya farklı etkinliklere ilişkin bilgilerin yapılandırılmış olarak sunulmasını sağlar.
Etkinliğin adı, başlangıç ve bitiş zamanı, konumu, teklif ve bilet bilgileri gibi özellikler işaretlenebilir. Google’ın politikalarına uygun etkinlik sayfaları, ilgili arama deneyimleri için uygunluk kazanabilir.
Yapılandırılmış Veri Nasıl Eklenir?
Yapılandırılmış veri web sitesine JSON-LD, Microdata veya RDFa kullanılarak eklenebilir. Google, uygulanmasının ve bakımının daha kolay olması nedeniyle mümkün olduğunda JSON-LD formatını önerir.
JSON-LD kodları genellikle sayfanın HTML yapısı içerisinde <script type=”application/ld+json”> etiketiyle tanımlanır.
Basit bir Article schema markup örneği şu şekilde olabilir:
{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “Article”,
“headline”: “Yapılandırılmış Veri Nedir?”,
“author”: {
“@type”: “Person”,
“name”: “Yazar Adı”
}
}
Bu yalnızca temel bir örnektir. Gerçek uygulamada Google’ın ilgili rich result türü için zorunlu ve önerilen özellikleri kontrol edilmelidir.
Schema markup oluştururken en kritik noktalardan biri, yapılandırılmış veride belirtilen bilgilerin sayfadaki gerçek içerikle uyumlu olmasıdır. Kullanıcıya gösterilmeyen, yanıltıcı veya güncel olmayan bilgilerin markup içerisine eklenmesi yapılandırılmış veri politikaları açısından sorun yaratabilir.
Google Yapılandırılmış Veri Test Araçları
Schema uygulandıktan sonra kodun doğru çalışıp çalışmadığının test edilmesi gerekir. Bu amaçla Google’ın Rich Results Test aracı kullanılabilir. Araç, bir sayfanın Google tarafından desteklenen rich result türleri açısından uygunluğunu ve yapılandırılmış verideki olası hataları kontrol etmeye yardımcı olur.
Schema.org’un Schema Markup Validator aracı ise işaretlemenin Schema.org söz varlığı açısından doğrulanmasında kullanılabilir.
Yayın sonrasında Google Search Console içerisindeki ilgili geliştirme raporları da takip edilmelidir. Böylece Google’ın hangi sayfalarda geçerli veya hatalı yapılandırılmış veri tespit ettiği incelenebilir.
Test aracında hatasız sonuç almak da SERP’te rich snippet gösterileceğinin garantisi değildir. Test, sayfanın teknik olarak uygunluğunu değerlendirmeye yardımcı olur; sonucun nasıl gösterileceğine Google karar verir.
Schema Markup ile AI Overview ve AEO İlişkisi
Yapay zekâ destekli arama deneyimlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte structured data yalnızca klasik rich snippet çalışmaları kapsamında değil, içeriğin makineler tarafından anlaşılması açısından da değerlendiriliyor.
Schema markup; sayfadaki kişi, ürün, işletme, etkinlik veya makale gibi varlıkların ve bunlar arasındaki ilişkilerin daha açık biçimde ifade edilmesine yardımcı olabilir. Bu yönüyle semantik olarak daha anlaşılır bir web yapısının parçalarından biridir.
Ancak schema markup eklemenin Google AI Overviews içerisinde görünmeyi garanti ettiğine veya doğrudan bir AEO sıralama faktörü olduğuna dair bir yaklaşım doğru değildir. Google, AI özelliklerinde görünmek için özel bir AI schema’sı gerektiğini belirtmez. Temel SEO uygulamaları, indekslenebilirlik, kaliteli ve kullanıcı odaklı içerik önemini korur.
AEO açısından da benzer bir yaklaşım geçerlidir. Açık başlık yapısı, doğrudan verilen cevaplar, güvenilir bilgiler, güçlü E-E-A-T sinyalleri ve teknik olarak erişilebilir içeriklerle birlikte schema markup, sayfadaki anlamın makineler tarafından daha kolay yorumlanmasını destekleyen yardımcı unsurlardan biri olabilir.
Kısacası yapılandırılmış veri, “rich snippet kazanma kodu” olarak değil, web sayfasındaki bilgileri arama motorlarına daha açık anlatmanın standart yollarından biri olarak ele alınmalıdır. Doğru Google structured data uygulaması rich result uygunluğunu desteklerken aynı zamanda daha anlaşılır ve semantik bir web altyapısının oluşturulmasına katkı sağlar.
